Kategorie
Świadome zarzadzanie swoimi emocjami

Jak poradzić sobie ze szkolnymi niepowodzeniami?

Projekt bez tytułu

 

Jakich niepowodzeń szkolnych doświadczyłeś? Może była to ocena niedostateczna ze sprawdzianu czy kartkówki? A może nie potrafiłeś rozwiązać działań matematycznych na tablicy przed całą klasą? Czy miałeś problemy z zaprezentowaniem swojej pracy, wyrecytowaniem wiersza lub zaśpiewaniem piosenki?

Jak czułeś się w takich sytuacjach? Ogarniała Cię panika, smutek? Bałeś się odezwać, czy byłeś na siebie zły? Potrafiłeś powiedzieć swojemu rodzicowi o tym, co się stało? 

Radzenie sobie z niepowodzeniami szkolnymi to pewna umiejętność, której można się nauczyć. Co ważne – jeżeli już w wieku szkolnym dziecko będzie szlifować tę umiejętność, to w przyszłości nie będzie bało się podejmować nowych wyzwań.

Poniżej prezentujemy kilka kroków, które pomogą Twojemu dziecku poradzić sobie ze szkolnymi niepowodzeniami, a Tobie wpierać je w tym!

1

 

KROK 1: OTWARTOŚĆ

ZAPEWNIJ SWOJE DZIECKO, ŻE JESTEŚ

Dzieci mogą automatycznie tworzyć swoje schematy postępowania po doświadczeniu jakiegoś niepowodzenia (np. po otrzymaniu oceny niedostatecznej mogą ukrywać informację o ocenie przed rodzicem, po przegranym meczu mogą w jakiś niekonstruktywny sposób odreagować klęskę w relacjach z rówieśnikami). Zadaniem osób dorosłych powinno być  zweryfikowanie tych schematów (czyli tego jak dziecko radzi sobie z problemem) i domknięcie problemu dziecku (wskazanie sposobów na konstruktywne radzenie sobie z takimi sytuacjami). Dlatego pierwszym punktem jest otwartość, przez którą rozumiem m. in. przestrzeń do rozmowy.

Drogi Rodzicu, gdy tylko przeczytasz ten artykuł zapewnij swoje dziecko, że jesteś i cokolwiek by się nie wydarzyło, to je wysłuchasz, pomożesz i wesprzesz. Niech Twoje dziecko nie boi się opowiedzieć Ci o swoich niepowodzeniach. Nawet jeśli wydaje Ci się, że Twoje dziecko już wie, iż zawsze może przyjść od Ciebie ze wszystkim – powtarzaj mu to i upewniaj je w tym.

2

 

KROK 2: ANALIZA

USTAL CO SIĘ WYDARZYŁO? JAK SIĘ CZUJE TWOJE DZIECKO?

Te dwa pytania można zdać w trakcie rozmowy po doświadczeniu jakiegoś niepowodzenia, ale można też stworzyć nawyk zadawania ich w różnych momentach – nie tylko tych nieprzyjemnych. Tworzą one podstawę radzenia sobie z trudnymi sytuacjami. Ocena niedostateczna, przegrany mecz, nieprawidłowa odpowiedź na zadane pytanie w szkole, nieprzygotowanie do zajęć – to są wydarzenia/ fakty. Każdego mogą dotknąć w różnym stopniu – dla jednego dziecka katastrofą będzie ocena niedostateczna, a dla innego pomyłka w recytowanym wierszu. Istotne jest to, w jaki sposób dziecko reaguje na te wydarzenia i co czuje. Samoświadomość to podstawa.

Podsumowując ustal fakt (wydarzenie) i emocje (odczucie) towarzyszące Twojemu dziecku w danej sytuacji.

3

KROK 3: NOWA PERSPEKTYWA

WYPRACUJ NOWE NASTAWIENIE

Po analizie tego, czego dziecko doświadczyło i jakie emocje temu towarzyszyły, wprowadź nowy punkt widzenia. Przede wszystkim nie oczekuj od dziecka, że wszystko będzie robić idealnie, że zawsze będzie perfekcyjnie przygotowane, nauczone, a wszystkie zadania domowe zrobione w terminie. Daj dziecku przyzwolenie na popełnianie błędów. Porażka nie jest zła. Niepowodzenia to element życia każdego człowieka.

Pokaż swojemu dziecku, że w tym, co uważa za niepowodzenie, Ty widzisz okazję do rozwoju i przestrzeń do nauki. Daj mu poczucie, że może coś zdziałać, wykorzystać to niepowodzenie. W ten sposób oswajamy dziecko z faktem, że porażki są zupełnie normalne. Wprowadzamy nastawienie na naukę i rozwój, a nie na wyniki/oceny.

4

 

KROK 4: ODCIĘCIE

POMÓŻ DZIECKU ODRÓZNIĆ FAKTY OD OPINII

Pewne wydarzenia jak otrzymanie oceny niedostatecznej czy przegrany mecz to FAKTY:

             Ocena niedostateczna to informacja zwrotna od nauczyciela, wpisana do dziennika – i to jest fakt.

             Wynik meczu to rezultat rozegranego spotkania – i to też jest fakt.

Niestety w sytuacji niepowodzenia dzieci mają w zwyczaju oceniać całego siebie przez pryzmat oceny ze sprawdzianu czy przegranego meczu:

             Dostałem jedynkę – jestem do kitu.

             Przegrałem mecz – jestem beznadziejny.

Przedstaw dziecku metodę odcięcia, która polega na oddzieleniu faktu (oceny/wyniku meczu) od osoby. Ocena niedostateczna nie jest oceną wartości dziecka. To tylko informacja zwrotna od nauczyciela, dotycząca opanowania konkretnej partii materiału. Zapomnienie fragmentu recytowanego wiersza nie oznacza, że dziecko jest beznadziejne. To tylko fakt, że w danym momencie konkretnego dnia, podczas recytacji nie potrafiło wydobyć z pamięci kliku wersów.

Niepowodzenie nie definiuje człowieka. To, że ktoś poniósł porażkę, nie oznacza, że sam jest porażką. 

gotowy cytat porażka

Przypominaj dziecku, że pomimo niepowodzeń dalej jest wartościowym, młodym człowiekiem. Przy okazji dostrzegaj intencje dziecka i jego wkład w wykonanie jakiegoś zadania.

5

 

KROK 5: WNIOSKI

ZAPYTAJ DZIECKO: CO MOŻE POPRAWIĆ?

Gdy będziemy mieli informację o tym, co się stało i jak dziecko się czuło, gdy wprowadzimy nową perspektywę i odetniemy fakt od osoby dziecka, zauważymy, że powstała pewna przestrzeń. To jest właśnie ta przestrzeń do nauki i rozwoju – gdy bez strachu przed porażką, bez oceniania siebie – można usiąść i wyciągnąć wnioski.

Może być tak, że dziecko było aktywne na zajęciach, uczyło się na sprawdzian, a mimo wszystko otrzymało ocenę niedostateczną. Wydawać by się mogło, że skoro się uczyło, to powinno być zupełnie inaczej. Nic bardziej mylnego. Dlatego tak ważne jest, aby dziecko dostrzegło, gdzie popełniło błąd, bo dzięki temu będzie wiedziało co poprawić.

Niepowodzenie nie jest katastrofą. Za niepowodzeniem kryje się tylko pytanie: Co mogę poprawić?  Bez popełnienia błędu, czy bez porażki dziecko nie miałoby pojęcia, co robi nieprawidłowo. Dopiero gdy zyska tę świadomość, będzie mogło nauczyć się czegoś i ruszyć dalej by osiągnąć sukces.

 

Pamiętaj rodzicu, że zawsze możesz pomóc swojemu dziecku w procesie wyciągania wniosków zdając mu pytania: Co byś poprawił? Co można było zrobić lepiej?

6

 

KROK 6: DZIAŁANIE

WSPIERAJ SWOJE DZIECKO W JEGO WYZWANIACH

Później pozostaje już tylko działać, czyli wprowadzać w życie wszystkie wnioski, które dziecko wyciągnęło z niepowodzenia.

Drogi Rodzicu, pozwól swojemu dziecku na niepowodzenia i błędy! 

 

7

Na koniec zostawiam cytat, który idealnie wpisuje się w tematykę artykułu.

 

„Nie trafiłem do kosza ponad dziewięć tysięcy razy, przegrałem ponad trzysta meczów. Dwadzieścia trzy razy to do mnie należało oddanie decydującego rzutu i nie trafiłem. Ponosiłem w życiu porażkę za porażką. I dlatego osiągnąłem sukces”.

Michael Jordan


Magdalena HONKOWICZ

Trener
Akademii Mali Wielcy. Studentka prawa.
Miłośniczka map myśli i efektywnego uczenia się.
Pasjonatka psychologii sportu.
Uwielbia Harry’ego Pottera, zieloną herbatę i długie spacery.

Kategorie
Efektywna nauka

7 sposobów na świetne rozpoczęcie nowego roku szkolnego

Cytaty

Czy pamiętasz Rodzicu swoje ostatnie dni wakacji? Pakowałeś ochoczo nowe przybory i książki do tornistra, a może wcale nie chciałeś tracić błogiej wakacyjnej wolności na rzecz powrotu do szkoły? Może wspominałeś wszystkie letnie przygody, zdarte kolana, nowych znajomych, soczyste owoce z ogrodu dziadków i te wszystkie późne zachody słońca? Czy snułeś plany na następny rok szkolny i tylko czekałeś na ponowne spotkanie ze szkolnymi znajomymi?

Jakie uczucia towarzyszyły Ci dzień przed pierwszym dzwonkiem? Ekscytacja, radość, nadzieja? A może napięcie, stres i smutek? A jak przeżywa to Twoje dziecko? Chętnie wraca do szkoły, czy wręcz przeciwnie?

Czy zastanawiałeś się kiedyś nad tym, jak rozpoczęcie nowego etapu edukacji może wpłynąć na całe kolejne 10 miesięcy nauki szkolnej?

Jeżeli jesteś ciekaw, jak świetnie rozpocząć nowy rok szkolny ze swoim dzieckiem, to zapraszamy do zapoznania się z naszymi propozycjami!

Świętowanie

1. Świętowanie

Dlaczego zazwyczaj świętujemy tylko zakończenia – roku szkolnego/wakacji? Wiemy, że świetnie jest celebrować sukcesy naszych pociech, kolejne osiągnięcia, jednak początek roku szkolnego też może być super! W końcu to rozpoczęcie nowego etapu edukacji, a bez rozpoczęcia nie ma zakończenia. Warto dobrze nastroić się na kolejne zajęcia szkolne i dotyczy to nie tylko dzieci, ale też rodziców.

Rozpoczęcie roku szkolnego od świętowania to wręcz wstęp do efektywnego uczenia się! Odpowiednie nastawienie do nauki, do samej szkoły i rozpoczynających się lekcji może sprawić, że nauka będzie piękną przygodą, a nie przykrym obowiązkiem.  

W jaki sposób świętować? Oto kilka naszych wskazówek!

  • Razem z dzieckiem wyznaczcie minimum jeden dzień pod koniec sierpnia, w którym spędzicie czas razem.
  • Wspólnie wybierzcie sposób świętowania. Możecie wybrać się poza dom – do swojej ulubionej restauracji/kawiarni albo do kina. Możecie też urządzić świętowanie we własnym domu! Wspólne gotowanie ulubionej potrawy? A może domowe kino lub maraton ulubionych planszówek? To tylko kilka podpowiedzi. Z pewnością już masz w głowie swoje propozycje. Śmiało, zapisz je! 
  • W tym wybranym dniu znajdź chwilę na rozmowę z dzieckiem. Zapytaj o jego odczucia, związane z nowym rokiem szkolnym. Przyznajcie i podkreślcie, że dzisiaj świętujecie ROZPOCZĘCIE roku szkolnego. Daj poczuć dziecku, że ten początek też może wiązać się z pozytywnymi odczuciami, że jest to moment, który warto celebrować. Wskaż dziecku pozytywy powrotu do szkoły. Ile nowych i ciekawych informacji czeka w szkole!
  • Przede wszystkim: dobrze się bawcie!
Małe porządki

2. Małe porządki

Co można zrobić, aby nauka była przyjemna? Urządzić przestrzeń do nauki! Pokaż dziecku, że to miejsce może być wyjątkowe, bo przeznaczone tylko dla niego. Nie musisz zmieniać wystroju swojego mieszkania, czy kupować nowych mebli. Wystarczy, że zapewnisz dziecku miejsce, gdzie będzie mogło zdobywać wiedzę w sprzyjających warunkach. Zaangażujcie się wspólnie!

Zadbajcie o porządek dookoła tego miejsca:

  • uporządkujcie razem blat biurka/ stolika;
  • posegregujcie książki/ przybory szkolne na trzy grupy:
  1. rzeczy do pozostawienia i do wykorzystania,
  2. rzeczy do wyrzucenia,
  3. rzeczy do oddania (może komuś innemu przydadzą się te materiały?).

Po tym przeglądzie możecie spisać listę rzeczy, które należy dokupić, a następnie zabrać ją ze sobą na zakupy.

Zadbajcie razem o atmosferę tej wyjątkowej przestrzeni do nauki. Zapytaj dziecko, czy chciałoby je jakoś ozdobić? Mogą przydać się: małe lampki, ramka ze zdjęciem (wspomnienie z wakacji), figurka ulubionej postaci z bajki, pluszak itp. Ustalcie limit ozdób, aby nadmiar dodatków nie dekoncentrował i nie przeszkadzał podczas nauki, czy odrabiania zadań domowych.

Cel

3. Cel

Zachęć dziecko do wyznaczenia jakiegoś celu, do którego będzie dążyło w nowym roku szkolnym. Twoje dziecko może być przyzwyczajone do tego, że jego zadaniem jest otrzymanie pozytywnych ocen na koniec semestru, więc zaproponuj, aby cel nie wiązał się z ocenami.

Jak wyznaczyć cel?

Zadbaj o to, aby ten cel wzbudzał w dziecku entuzjazm, był konkretny, mierzalny i osiągalny (zgodnie z zasadą S.M.A.R.T.), bo osadzony w czasie już będzie (10 miesięcy roku szkolnego). Następnie wyznaczcie zadania, konkretne działania, które doprowadzą do osiągnięcia tego celu.

Na przykład:

CEL:
W tym roku szkolnym przetestuję 10 różnych sposobów na ciekawą naukę (tj. 1 technika na miesiąc).
ZADANIA:
1. Nauczę się tworzyć mapy myśli, 2. Zagram w grę edukacyjną sprawdzającą moją wiedzę z biologii, 3. Zwiedzę wybrane muzeum itp.

Zdrowe przekąski

4. Zdrowe przekąski

Nie od dziś wiadomo, że jedzenie jest naszym paliwem i podstawową potrzebą. Czasami, wśród tych wszystkich obowiązków zapominamy o wartościowym posiłku, czy przygotowaniu pożywnej przekąski dla dziecka do szkoły. Warto zawczasu mieć w zapasach coś zdrowego, a zarazem pysznego i gotowego do spożycia.

Kupcie wspólnie 2-3 przekąski, które będą czekać na taką sytuację „awaryjną” w wyznaczonym miejscu w domu, aby dziecko wiedziało gdzie sięgnąć po przekąskę (np. orzechy, suszone daktyle, rodzynki, batonik musli z dobrym składem, suszone owoce czy chrupkie pieczywo z dobrym składem). Możecie również przygotować 2-3 przepisy na szybkie przekąski i sięgnąć po nie, gdy pojawi się potrzeba (np. przepis na szybkie ciasteczka owsiane, przepis na muffinki warzywne lub owocowe).

Cytaty w zeszytach

    5. Cytaty w zeszytach

   Dobrze jest rozpocząć nowy rok szkolny od dobrych myśli. Często przed oczami śmigają nam różne cytaty (np. w naszych social mediach co poniedziałek pojawiają się inspirujące cytaty https://www.instagram.com/akademiamaliwielcy/), o których później zapominamy. Możecie wspólnie wykorzystać te cytaty zapisując je na pierwszej stronie każdego zeszytu, aby w trakcie roku szkolnego motywowały, inspirowały do działania i dodawały otuchy. Zadbaj też o to, aby dziecko zrozumiało, jakie jest znaczenie danego cytatu. Podpytaj, jak je rozumie.

Tablica motywacji

6. Tablica motywacji

Czy Twoje dziecko ma swoje ulubione miejsca, swoich idoli, marzenia? Tablica motywacji niech przypomina dziecku, że ten nowy rok szkolny to kolejny krok do spełnienia marzeń. Przecież nauka ma służyć właśnie temu, aby w przyszłości dziecko mogło wykorzystać swoją wiedzę do realizacji własnych marzeń. Niech tablica wzbudza uśmiech Twojego dziecka i pozytywne odczucia!  

Jak przygotować tablicę motywacji?

  • Przygotujcie tablicę korkową (+pinezki/ szpilki), albo dużą kartkę papieru (+klej) oraz mazaki/ brokat/ naklejki/ kredki.
  • Poszukajcie kolorowych zdjęć ulubionych miejsc/ idoli Twojego dziecka. Wykorzystajcie gazety/ grafiki z Internetu/ własne zdjęcia/ własne rysunki.
  • Przyczepcie/ przyklejcie do tablicy/ kartki wycięte ilustracje i ozdóbcie całość według własnych upodobań.
  • Umieśćcie tablicę w wybranym miejscu (może w przestrzeni do nauki?).
Tablica zajęć

7. Plan lekcji/zajęć

Kolejny rok szkolny ma swój własny rytm. Żeby nie pogubić się w nowym semestrze, warto mieć przygotowany plan zajęć (w widocznym dla Ciebie i dla dziecka miejscu). Wpiszcie w niego nie tylko zajęcia szkolne, ale też dodatkowe (już teraz możecie uwzględnić w swoim planie warsztaty z Akademii, o których znajdziecie więcej informacji tutaj: https://akademiamaliwielcy.pl/warsztaty-akademia-mistrza/). Niech każdy domownik wie kiedy i jakie zajęcia czekają dziecko. Plan lekcji, przygotowany w szkole, to po prostu poszczególne kroki, rozłożone w czasie, które doprowadzą Was do ukończenia kolejnego etapu edukacji. Skorzystajcie z niego przy planowaniu różnych aktywności w ciągu tygodnia. Plan zajęć możecie również ozdobić!

Drogi Rodzicu, który z wymienionych sposobów wykorzystasz? Który wydaje Ci się najciekawszy? Śmiało otwórz swój notes i zaplanuj świetne rozpoczęcie nowego roku szkolnego! Możesz podzielić się tym co wybrałeś w komentarzu.

Życzymy Wam wspaniałego nowego roku szkolnego!

Magdalena HONKOWICZ

Trener
Akademii Mali Wielcy. Studentka prawa.
Miłośniczka map myśli i efektywnego uczenia się.
Pasjonatka psychologii sportu.
Uwielbia Harry’ego Pottera, zieloną herbatę i długie spacery.